Tweede testament Saskia |
   
   
 
 
 
 
   
Transcription
der selver respective mondige jaren oft huwl[ijcken] state toe, als wanneer der Testatrices v[oor]s[chreven] man henluijden sal doteren ofte andersins mede geven ende uijtsetten so als hij in discretie v[er]staen sal te behoren; Willende voorts sij Testatrice dat alle de goederen bij de v[oor]s[chreven] kinderen uijt crachte deses te genieten erven en[de] succederen sullen van 't ene kint sonder wettige geboorte sterven[de] op d'anderen tot de laeste toe, ende de laeste mede so sterven[de] ofte in cas sij Testatrice niet meer als een kint naerlaet en[de] 't selve insgelijcx sonder Wettige naesaet comt te sterven, op den v[oor]s[chreven]. Rembrant van Rhijn haere man; sullende de v[oor]s[chreven] Rem­brant van Rhijn in sulcken gevalle de v[oor]s[chreven] goederen van de voors[chreven] kint ofte kinderen als voren te erven, mogen v[er]handelen, v[er]teren ende andersins sijne vrije wille ende geliefte daer mede doen; behoudelijck dat ten overlijden ofte ten heruwen van de Rembrant van Rhijn d'ene helft van alle de goederen die hij alsdan bevonden sal werden te hebben (daer onder mede gerekent 'tgene vande goederen bij hem van v[oor]s[chreven] kint ofte kinderen als voren te erven te dier tijt overschiet) erven ende succederen sal op Joffr: Hiskia van uylenburch haer Testa­trices suster

Sterfbed

Terwijl Rembrandt de laatste hand aan de ‘Nachtwacht’ legde, werd Saskia ziek. Ze had tuberculose. Op 5 juni 1642 liet zij notaris Pieter Barcman komen om haar testament op te maken. Op haar sterfbed bepaalde Saskia dat ze haar eigendommen naliet aan haar kinderen. Ze had toen één levende zoon, Titus. Die was acht maanden oud. Rembrandt kreeg het volledige beheer over de bezittingen. Hij mocht ermee doen wat hij wilde, als hij maar goed voor het kind zou zorgen.

Vertrouwen

Ook uit andere bepaling van het testament blijkt dat Saskia haar man volledig vertrouwde. Terwijl er volgens de wet twee voogden hoorden te zijn, benoemde Saskia alleen Rembrandt als voogd over Titus. De Weeskamer, die waakte over de erfenis van wezen, zette zij buitenspel. Rembrandt hoefde ook geen officiële lijst op te stellen van haar bezittingen.

De helft

Saskia kwam uit een vrij welgestelde familie. Van haar vader, die burgemeester van Leeuwarden was geweest, had zij wat geld geërfd. Als Rembrandt hertrouwde, of als hij stierf, hadden hij en zijn nazaten nog recht op de helft daarvan. De andere helft ging dan weer naar de familie van Saskia.

Veilig

In 1635 hadden Rembrandt en Saskia nog samen een testament laten opmaken, waarin zij elkaar als erfgenaam aanwezen. Nu erfde Rembrandt niets, maar kon hij wel over alles beschikken. Een slimme zet: zo konden Rembrandts schuldeisers niet bij de erfenis van Saskia komen. Saskia overleed op 14 juni 1642.

Datering: 1642-06-05
Collectie: 5075: Archief van de Notarissen ter Standplaats Amsterdam
Nummer: 53: Mr. Pieter Barcman, 1265A, p. 50.
Link: https://archief.amsterdam/inventarissen/inventaris/5075.nl.html#A32513000003
  Gerelateerde bronnen

Geschiedenislokaal Amsterdam


Omschrijving

Datering: 1642-06-05
Collectie: 5075: Archief van de Notarissen ter Standplaats Amsterdam
Nummer: 53: Mr. Pieter Barcman, 1265A, p. 50.
Link: https://archief.amsterdam/inventarissen/inventaris/5075.nl.html#A32513000003